Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

WYSZUKAJ
WYSZUKAJ CZASOPISMO
 
http://www.wuj.pl/page,kat,katid,207,strona,Nowosci.html
Strona główna > Wersje papier. czasopism > Psychologia Rozwojowa > Psychologia Rozwojowa, tom 13 nr 1 rok 2008 :
Psychologia Rozwojowa, tom 13 nr 1 rok 2008

Psychologia Rozwojowa, tom 13 nr 1 rok 2008 (brak głosów)

red. Marta Białecka-Pikul
ISBN: 978-83-233-2551-2
rok: 2008
format: B5
stron:136
oprawa: miękka
język publikacji: Pl
Wersja papierowa niedostępna !
 

Opis Książki :

Zebrane w niniejszym zeszycie artykuły cechuje pluralizm teoretyczny i metodologiczny, tak charakterystyczny dla współczesnych badań nad rozwojem człowieka dorosłego. Ów pluralizm w pełni oddaje zaproponowany tytuł zeszytu Obrazy rozwoju człowieka dorosłego.  Różnorodność tych obrazów odnosi się zarówno do podejść teoretycznych, jak i sposobów badania, a dalej uzyskiwanych wyników i ich interpretacji. Ukazując zmiany rozwojowe w okresie dorosłości, akcentując niezwykłą plastyczność indywidualnego rozwoju, nie pominięto kwestii optymalizacji procesu rozwojowego, a zatem starano się zwrócić uwagę na wszystkie najistotniejsze charakterystyki rozwoju z perspektywy tzw. nauki o rozwoju.

Marta Białecka-Pikul

 

Streszczenia artykułów:

Krzysztof Jodzio: Neuropsychologiczne badania funkcji wykonawczych u schyłku życia
Celem artykułu jest wyjaśnienie zmian zachodzących w późnym wieku w funkcjonowaniu mózgu i zachowaniu, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wykonawczych, uosabiających zespół operacji poznawczych, dzięki którym człowiek podejmuje celowe, zorganizowane i elastyczne działania. Neuropsychologiczne podejście do problematyki rozwoju człowieka w ciągu całego życia, nie wyłączając problemów wykonawczych w podeszłym wieku (tzn. po 65. roku życia), zakłada ścisły związek pomiędzy naturalnym obniżeniem sprawności poznawczej a starzeniem się mechanizmów mózgowych. W artykule opisano przebieg wybranych procesów, w rodzaju kontroli wykonawczej, intencjonalnego hamowania reakcji w sferze poznawczej i motorycznej oraz przełączania uwagi. Dominuje przekonanie, że przyczyną skojarzonej w wiekiem dysfunkcji wykonawczej w zakresie wymienionych procesów jest obkurczanie się dużych neuronów w korze przedczołowej mózgu. Jak się podejrzewa, proces zanikowy rozpoczyna się szybciej w płatach czołowych aniżeli w pozostałych strukturach mózgowia. Przedstawiono także ogólne założenia diagnozy różnicowej neuropsychologicznego obrazu późnej starości oraz określonych zaburzeń neurologicznych, na przykład choroby Parkinsona. Zwrócono przy tym uwagę na walory „ekologicznie” trafnej oceny funkcji wykonawczych u ludzi w wieku senioralnym, których codzienne problemy często nie korespondują ani nie przypominają objawów wykrytych za pomocą standardowych testów w warunkach eksperymentalnych.


Lucyna Bakiera: Rozwojowe współoddziaływanie pokoleń w rodzinie. Rodzice w wieku średnim i dorastające dzieci.
Artykuł ma charakter teoretyczny. Zaprezentowana w nim refleksja dotyczy wzajemnej zależności między rozwojem rodziców w wieku średniej dorosłości a rozwojem dzieci w okresie dorastania. Podczas gdy we współczesnej psychologii rozwoju człowieka popularne są tezy, zgodnie z którymi rozwój dokonuje się zawsze w jakimś kontekście społecznym, fakt wzajemnej (cyrkularnej, a nie liniowej) zależności rozwojowej osób należących do różnych pokoleń wydaje się niedostatecznie podkreślony. Wspomniana wzajemność nabiera szczególnego znaczenia w rodzinie.
Pogląd, iż rozwój dziecka uzależniony jest od funkcjonowania rodziców, jest powszechnie znany i wielokrotnie potwierdzony w badaniach naukowych. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na sprzężenie zwrotne istniejące między rozwojem dziecka a rozwojem jego rodziców. Przeprowadzone badania dotyczące rodzicielskiego aspektu generatywności stały się podstawą szerszego spojrzenia na problematykę współoddziaływania rodziców i dzieci, które ma konsekwencje dla rozwoju obu stron interakcji. Pojęcie współoddziaływania odnosi się do szeroko rozumianego wpływu wywieranego przez uczestników interakcji rodzinnych, obejmującego zarówno sferę behawioralną, jak i afektywno-mentalną, które implikują wzajemne dopełnianie się istotnych rozwojowo potrzeb osób należących do różnych pokoleń. Odwołując się przede wszystkim do teorii E. H. Eriksona i R. Havighursta w artykule skupiono się na fazie średniej dorosłości rodziców i dorastaniu dzieci, gdyż fazy te ukazują swoistą postać współoddziaływania. Swoistość ta wynika z dopełniającego się charakteru kryzysów, zadań rozwojowych i potrzeb młodzieży u progu dorosłości oraz dorosłych w wieku średnim. W artykule przedstawione zostaną argumenty uzasadniające tę supozycję.

Ewa Sokołowska: Odniesienia do świata wartości w podejściu poznawczo-behawioralnym stosowanym w pracy z dzieckiem i rodzicami
W profilaktyce zaburzeń zachowania u dzieci, z sukcesem stosuje się kilkudziesięciogodzinne treningi kompetencji rodzicielskich. Do najbardziej skutecznych treningów rodzicielskich należą te oparte na założeniach podejścia poznawczo-behawioralnego (por. Kazdin 2006; Lochman i in. 2005; Lochman i in. 2006; Manby 2005; Patterson i in. 2005; Webster-Stratton, Reid 2006). Uczenie drugiego człowieka w sposób odpowiedzialny konkretnych umiejętności wychowawczych, w gruncie rzeczy wykracza daleko poza pytanie, jak wychowywać dziecko. Niezbędne staje się odwołanie do świata wartości, tj. dogłębna analiza, dlaczego warto postępować według takich a nie innych zasad. Celem artykułu jest wskazanie, iż podejście poznawczo-behawioralne trudno ujmować stereotypowo jako skoncentrowane tylko i wyłącznie na technikach. Punktem wyjścia stosowania technik poznawczych i behawioralnych jest porozumienie trenera i rodzica, co do wartości, które wspólnie uznają za istotne i które stanowią wyznacznik ich działań.

Dorota Czyżowska: Płeć, wiek, wykształcenie oraz pełnione role a rozwój myślenia moralnego odwołującego się do troski i odpowiedzialności.
C. Gilligan (1982) twierdząc, iż istnieją dwie orientacje moralne: orientacja sprawiedliwości oraz orientacja troski i odpowiedzialności, które oznaczają odmienne sposoby rozważania i rozwiązywania moralnych dylematów, uznała równocześnie, że są one powiązane z płcią. Zdaniem Gilligan kobiety, które w swoich moralnych sądach skupiają się na relacjach międzyludzkich , preferują orientację troski i odpowiedzialności, podczas gdy mężczyźni, którzy większą wagę przywiązują do ogólnych abstrakcyjnych zasad, w swoim rozumowaniu moralnym kierują się orientacją sprawiedliwości.
Celem prowadzonych badań było określenie związku między poziomem rozwoju rozumowania skoncentrowanego na trosce a płcią osób badanych, wykształceniem oraz pełnionymi rolami małżeńskimi i rodzicielskimi. Badaniem objęto kobiety i mężczyzn wieku od 20 do 83 r.ż. Do oceny poziomu myślenia moralnego użyto narzędzia opracowanego przez E.Skoe The Ethic of Care Interview (ECI) (Skoe, 1993). Przeprowadzone badania wskazały na brak różnic w poziomie myślenia moralnego odwołującego się do etyki troski między kobietami i mężczyznami oraz brak związku między pełnionymi rolami małżeńskimi i rodzicielskimi a myśleniem moralnym. Stwierdzono natomiast związek między wykształceniem a poziomem myślenia moralnego. Przeprowadzone analizy wskazują na istnienie istotnych różnic w poziomie myślenia moralnego między kobietami ze średnim wykształceniem, studentkami oraz kobietami z wykształceniem wyższym. W przypadku mężczyzn nie stwierdzono związku między wykształceniem a poziomem myślenia moralnego.

Elżbieta Dryll: Doświadczenia życiowe a narracja tożsamościowa osoby
Narracja tożsamościowa, czyli tekst osoby, jest opowieścią o wydarzeniach z własnej biografii. W toku rozwoju, wraz z bogaceniem się rozumienia i doświadczaniem siebie jako bohatera zdarzeń, tekst ten ulega zmianom. I chociaż każda narracja tożsamościowa posiada znamiona unikatowości, odbijają się w niej kulturowo dookreślone interpretacje typowych przeżyć. Znaczące i zarazem typowe doświadczenia życiowe mogą powodować reinterpretację zdarzeń minionych i całego tekstu osoby. Przykładem takiego zjawiska jest zmiana, jaka zachodzi w sposobie opowiadania o własnej matce, u młodych kobiet, które same stały się matkami.
W badaniach wzięło udział 50 kobiet z 2 – 4 letnim stażem małżeńskim, z których połowa miała jedno dziecko w wieku do 3 lat. Porównywane były narracje uzyskane w odpowiedzi na bodziec „opowiedz mi o swojej matce”. W analizie uwzględnione były wątki tematyczne, typ bohatera w epizodach, pola semantyczne słów kluczowych i inne wymiary.
Stwierdzone różnice między osobami mającymi dziecko a bezdzietnymi wskazują na fakt, iż posiadając własne dzieci, zwraca się większą uwagę na relacje międzyludzkie. Kobiety bezdzietne spostrzegają matkę jako osobę – indywidualność, a nie osobę w relacji. Doświadczenie macierzyństwa zmienia perspektywę interpretacyjną i odbija się na rozumieniu zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości. Reinterpretacja polega na tym, że co innego się wspomina i analizuje, a także inaczej spostrzega się osoby najbliższe.

Wanda Zagórska: Homo ludens – homo mythicus. Nowe podejście do aktywności ludycznej w dorosłości
Artykuł przedstawia nowe podejście teoretyczne i badawcze do problematyki aktywności ludycznej człowieka w dorosłości. Wątek teoretyczny obejmuje prezentację koncepcji własnej zachowań ludycznych o charakterze quasi-mitycznym, substytutywnych względem partycypacji w archaicznym micie żywym. U ich podstaw leżą właściwe umysłowi człowieka procesy poznawcze typu mythos, komplementarne względem procesów typu logos, i związany z nimi ‘mityczny’ sposób odnoszenia się człowieka do świata. Nawiązując do archaicznych postaci mythos, ukazano elementy charakterystyczne dla współczesnych jego postaci. Wątek empiryczny dotyczy wybranych fragmentów badań własnych nad doświadczeniem uczestnictwa młodych dorosłych w zjawiskach kulturowych będących domeną mythos. Badania objęły 91 uczestników ruchu rycerskiego, 88 czytelników literatury fantasy i 91 technomanów. Na bazie wyodrębnionych wymiarów doświadczenia wspólnych trzem badanym subkulturom dokonano próby typologii uczestnictwa w ludycznych obszarach typy mythos. Poddano również weryfikacji empirycznej model teoretyczny współczesnych zachowań quasi-mitycznych.

Dorota Szczygieł, Aleksandra Jasielska: Czy z wiekiem stajemy się bardziej inteligentni emocjonalnie? Przetwarzanie informacji o emocjach w wieku młodzieńczym i średniej dorosłości.
Artykuł przedstawia wyniki badania, którego celem było ustalenie zależności między wiekiem a zdolnością przetwarzania informacji o emocjach, rozumianą jako zdolność rozpoznawania, analizowania i interpretowania znaczenia bodźców emocjonalnych (Bland, Williams, Scharer, Manning, 2004). Zdolność ta zwana jest również inteligencją emocjonalną (Mayer i in., 1999). W badaniu wzięło udział 77 osób (37 kobiet i 40 mężczyzn), reprezentujących dwie grupy wiekowe: adolescentów (N=38, średnia wieku=19,4; SD=0,6) i osoby w średnim wieku (N=39, średnia wieku=52,3; SD=4). Zastosowano Test Przetwarzania Informacji o Emocjach (Szczygieł, 2002a), którego teoretyczną podstawą jest koncepcja psychicznej reprezentacji emocji Maruszewskiego i Ścigały (1995). Analiza wyników wykazała, że osoby starsze istotnie lepiej wykonują zadania wymagające operowania treściami emocjonalnymi o większej wieloznaczności i złożoności, to znaczy wymagających odwołania się do potocznych (naiwnych) teorii emocji, oraz takich, które wymagają operowania informację niewerbalną. Większa biegłość osób starszych w przetwarzaniu informacji o emocjach interpretowana jest z perspektywy teorii społeczno-emocjonalnej selektywności (Carstensen, 1995; Carstensen i in., 1999) i koncepcji myślenia postformalnego (Van Ijzendoorn, Goossens i in., 1984; Labouvie-Vief, Diehl, 2000; Gurba, 2006).

Bogusława Lachowska: Człowiek dorosły wobec wymagań związanych z funkcjonowaniem w różnych sferach życia: zawodowej i rodzinnej
W opracowaniu podjęto próbę charakterystyki wzajemnych oddziaływań między kluczowymi obszarami aktywności człowieka dorosłego: pracą zawodową a życiem rodzinnym. W wyniku analizy skupień metodą k-średnich wyodrębniono różne typy dopasowania sfery pracy i życia rodzinnego z uwzględnieniem kierunku wpływu (pracy na rodzinę i rodziny na pracę) oraz jakości wpływu (nasilenie konfliktu i facylitacji) oraz podjęto próbę określenia, jaka konfiguracja uwzględnionych czynników wskazuje na harmonię między sferami a jaka - na brak dopasowania. W badaniach przyjęto następujące wskaźniki jakości dopasowania pracy zawodowej i życia rodzinnego: satysfakcja z życia, zadowolenie z małżeństwa, nasilenie zaburzeń psychicznych, poziom odczuwanego stresu w pracy oraz dokonana przez badanego ocena jego funkcjonowania w różnych sferach życia. Badaniami objęto 80 par małżeńskich, posiadających na wychowaniu co najmniej jedno dziecko w wieku poniżej 12 lat. Oboje małżonkowie byli aktywni zawodowo. W badaniach zastosowano następujące metody: Kwestionariusz Dopasowania Pracy i Rodziny (Lachowska, 2005), Skalę Satysfakcji z Życia (SWLS) (Juczyński, 2001), Skalę Satysfakcji z Małżeństwa (Olson, Fowers, 1993), dwuitemową skalę oceny dopasowania pracy i rodziny, Kwestionariusz do Subiektywnej Oceny Pracy (Dudek i in., 1999), Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia D. Goldberga GHQ-28 (Makowska i Merecz, 2001). Stwierdzono, że dobre dopasowanie w obszarze pracy i rodziny wyraża się nie tylko w niskim poziomie konfliktu między tymi sferami, lecz również w odpowiednim nasileniu facylitacji. Wyniki badań wskazują, że nasilenie facylitacji między sferami w pewnym zakresie może minimalizować negatywne skutki nawet stosunkowo intensywnego konfliktu. Brak harmonii między obszarem pracy i życia rodzinnego wyraża się nie tylko w dużym nasileniu konfliktu, lecz jednocześnie w niskim poziomie facylitacji.

Klienci, którzy kupili tę książkę kupili również :

Globalizacja polityki światowej
ISBN: 978-83-233-2460-7,
rok: 2008,
format: B5,
stron : 1058,
oprawa: twarda
Cena: 86.93
Filozofia japońska
ISBN: 978-83-233-2425-6,
rok: 2008,
format: B5,
stron : 252,
oprawa: miękka
Cena: 42.50
Psychologia polityczna
ISBN: 978-83-233-2536-9,
rok: 2008,
format: B5,
stron : 770,
oprawa: miękka
Cena: 66.65